Bij Thuisleefgids, ontwikkelaar van de Thuisleefwijzer, krijgen wij regelmatig te maken met weerstand en angst vanuit consumenten jegens digitalisering in de zorg. Als professional klinkt dit fenomeen je misschien bekend in de oren. Daarentegen onderkennen wij ook dagelijks het belang van digitalisering in de zorg en zien wij met eigen ogen hoe de komst van innovatieve zorghulpmiddelen en digitale oplossingen het leven van mensen met een zorgvraag kan vergemakkelijken. Wij vertellen je graag meer over hoe je als professional kunt omgaan met angsten voor en weerstand tegen digitalisering in de zorg.

Een digitalisatie-angst

“Oh nee, een applicatie is niks voor mij!” of “Nee nee, voor mij hoeft dat digitale niet zo!”. Het zijn uitspraken die wij regelmatig horen in de ouderenzorg met betrekking tot digitale zorghulpmiddelen en zorginnovaties. Wij kunnen ons daarom ook goed voorstellen dat als je als professional bij een cliënt aankomt met een digitale tool, er met vragende en misschien zelfs afkeurende ogende gekeken wordt.

Ouderen zijn zelf vaak niet digivaardig en dat er daarom wantrouwen jegens digitale hulpmiddelen ontstaat is meer dan logisch. Want waar gaat immers al die informatie naartoe die ingevuld wordt? En hoezo zouden digitale tools kunnen bijdragen aan goede zorgverlening? Dit zijn vragen die voor digivaardigen een stuk makkelijker te beantwoorden zijn dan voor cliënten die op dat gebied onzeker en wantrouwig zijn. Zij zijn vaak niet goed op de hoogte van de mogelijkheden en functionaliteiten en zien daarom ook vaak niet hoe zij het maximale rendement kunnen halen uit deze digitale oplossingen.

Waarom digitalisering in de zorg?

Anno 2020 leven we in een wereld waarin digitalisering, innovatie en snelle technologische ontwikkelingen een belangrijke rol spelen. Dat er angst en weerstand ontstaat bij mensen op leeftijd is begrijpelijk, maar het is ook goed om te begrijpen waarom digitalisering in de zorg op hoge snelheid plaatsvindt en waarom dit ook van groot belang is.

Een van de belangrijkste redenen tot digitalisering in de zorg is efficiëntie en tijdsbesparing. Nederland heeft al een aantal jaar te maken met vergrijzing die ervoor zorgt dat men steeds ouder wordt en de druk op de zorg enorm toeneemt. Verzorgingstehuizen raken vol, in zorgorganisaties is er te veel werk voor te weinig mensen, WMO consulenten zien door de bomen het bos niet meer en veel zorgverleners en geven aan overwerkt te zijn. Zeker de afgelopen maanden, ten tijde van Corona, heeft Nederland met eigen ogen kunnen aanschouwen hoe groot de druk op de zorg is. Door digitalisering in de zorg kan de zelfredzaamheid van zorgbehoevenden vergroot worden en krijgen zorgverleners weer een beetje ademruimte. Naar verwachting zal de druk op de zorg immers alleen maar blijven toenemen en is het daarom noodzakelijk dat hun kennis en kunde zo efficiënt mogelijk wordt ingezet.

Het is misschien niet het meest voor de hand liggend, maar ook in het kader van veiligheid van cliëntdata kan digitalisering grote uitkomsten bieden. Je kan je voorstellen dat als data wordt verzameld in een fysieke map bij een zorgorganisatie, deze vervolgens overgezet moet worden naar een andere organisatie om vervolgens weer verstuurd te worden naar een andere belanghebbende, dit niet ten gunste komt van de veiligheid van deze data. Om veiligheid van cliëntdata te borgen, kunnen gedigitaliseerde documentatiemethoden uitkomst bieden.

Zorgverleners hebben allemaal maar één doel en dat is de best mogelijke gezondheidszorg leveren. Digitalisering draagt hieraan bij door de gezondheidszorg efficiënter, toegankelijker en veiliger te maken.

Omgaan als professional met angst voor digitalisering

Voor professionals kan het best een uitdaging zijn om op de juiste manier om te gaan met a) de digitalisering die gaande is in de zorg en b) de angst en weerstand die regelmatig heerst onder ouderen. Want hoe ga je om met die tweesprong en hoe zorg je ervoor dat je deze nader tot elkaar brengt? Wij geven graag een aantal tips om te voorkomen dat er vragende blikken ontstaan bij binnenkomst met een digitale tool zoals de Thuisleefwijzer.

Leg het belang uit van de digitale tool

Het belang van digitalisering is duidelijk. Echter, deze is niet altijd duidelijk voor de cliënt die zelf niet digivaardig is. Het kan zijn dat hier een kloof zit die door middel van goede uitleg overbrugd kan worden. Om die reden is het raadzaam om goed toe te lichten waarom een dergelijke digitale tool gebruikt wordt en hoe hier het maximale rendement wordt uitgehaald. Als een cliënt inziet dat het de professional helpt om efficiënter werk te verrichten en daarmee dus optimale zorg kan bieden, zal een cliënt hier zelf ook positiever tegenover staan.

Ken de functionaliteiten van de tool

Een digitale tool kan als belangrijke oplossing dienen en beschikt over functionaliteiten die een professional helpen het werk efficiënter uit te voeren. Het is daarom belangrijk om als professional op de hoogte te zijn van de mogelijkheden en functionaliteiten van de tool om zo de cliënt van de juiste informatie te voorzien. Een cliënt heeft ongetwijfeld veel vragen en onzekerheden en daarom is het raadzaam om als professional optimaal in deze informatiebehoefte te kunnen voorzien om zo het wantrouwen te kunnen wegnemen.

Toon begrip

Het tonen van begrip lijkt een vanzelfsprekendheid, maar het belang dient niet onderschat te worden. Weerstand en wantrouwen heerst er vaak met een reden en daarom is het goed om naar de cliënt te luisteren en hier begrip voor op te brengen. Waar komt het wantrouwen vandaan? Wie weet kan het wantrouwen wel met een simpele uitleg weggenomen worden.

De Thuisleefwijzer als digitale oplossing

De Thuisleefwijzer is een initiatief van Thuisleefgids en betreft een software-oplossing voor gemeentes en zorgorganisaties om op een gemakkelijkere en efficiëntere wijze persoonsgerichte zorg te kunnen bieden. Professionals hebben regelmatig te maken met een gebrek aan tijd en overzicht wat betreft het aanbod van zorghulpmiddelen. Het aanbod aan zorghulpmiddelen is zó groot, dat de professional vaak door de bomen het bos niet meer ziet en zeker met betrekking op vergoedingen en regelgeving niet altijd up-to-date is.

Met de Thuisleefwijzer kunnen WMO consulenten, Case Managers en zorgprofessionals de thuissituatie van een cliënt gemakkelijk inventariseren aan de hand van een vraaggestuurde keuzewijzer. Zo kunnen professionals, met de beperkte hoeveelheid tijd die zij hebben, écht gepersonaliseerd advies geven en de cliënt zo optimaal mogelijk ondersteunen in de zorgvraag. Op de pagina Thuisleefwijzer lees je hoe deze oplossing precies werkt.